tablice: przed 56 | 56 | 76 | 2000 || tableria || ankiety || prawo || praktyka || propozycje || forum || hajdpark || faq || odnośniki
Wyszukaj tablice 2000: wyróżniki miejsca lub stolica powiatu
    Jak to działa?
przed 1956 | 1956 - 1976 | 1976 - 2000 | 2000 - || propozycje | kolekcje | tablice w filmie
Polskie tablice rejestracyjne - przed 1956 rokiem
 
  [3.4.2014  10:05]
tablice rowerowe i wozów konnych

• 1920-1936

W latach 1920-1936 ustalenie numeracji oraz wzorów, kształtu i kolorystyki tablic należało do władz wojewódzkich lub powiatowych i miejskich (gminnych). Najczęściej na tablicach z tego okresu znajdowały się rok wydania, nazwa powiatu i kolejny numer. Tablice te były zmieniane co rok. Ich kształty były różne (owalne, kwadratowe itp.). W niektórych województwach tablice miały jednakowy standard (np. w woj. poznańskim - na zdjęciach poniżej jednolite tablice z Wolsztyna i Torunia), natomiast w niektórych województwach nie wydawano tablic rowerowych, a jedynie rejestrowano rowery wydając dokument potwierdzający ich własność, czyli odpowiednik dzisiejszego dowodu rejestracyjnego pojazdu (np. w woj. śląskim). Natomiast we Lwowie rowery oznaczano tabliczkami z literami LW i cyframi.

Przykładowe zdjęcia tablic rejestracyjnych rowerowych z lat 1920-1936:



• 1936-1937

powiększ
Tablica z województwa
warszawskiego

15 września 1936 wprowadzono jednolite tablice rowerowe dla całej Polski.

Zastosowanie: rowery, wózki rowerowe poruszane siłą nóg, a od 1937 r. również motocykle i rowery z silnikiem o pojemności poniżej 100 cm³. Tablicę należało umieścić z tyłu za siodełkiem, prostopadle do osi roweru.

Barwy:
tło żółte, litery i cyfry czarne
Wymiary:
120 × 76 mm
Czcionka:
litery i cyfry 35 × 13 mm, grubość 4 mm; cyfry oznaczające lata 20 × 8 mm, grubość 2 mm

Budowa numeru:
Wszystkie województwa oprócz woj. śląskiego: jedna litera, łącznik, 5 cyfr. Dwie pierwsze cyfry oznaczały województwo. Jako litery nie mogły być używane F, G, J, O, Q, V. Pod numerem znajdowała się data ważności tablicy – napis „1936-37”.
Województwo śląskie: 6 cyfr. Przedziały numerowe dzielone pomiędzy powiaty ziemskie (starostwa) i miasta (magistraty). Pod numerem znajdowała się data ważności tablicy – napis „1936-37”.

01 – 05miasto Warszawa
06 – 08woj. białostockie
09 – 12woj. kieleckie
13 – 16woj. krakowskie
17 – 20woj. lubelskie
21 – 23woj. lwowskie
24 – 30woj. łódzkie
31 – 33woj. nowogródzkie
34 – 35woj. poleskie
36 – 47woj. pomorskie
48 – 83woj. poznańskie
84 – 85woj. stanisławowskie
86 – 87woj. tarnopolskie
88 – 93woj. warszawskie
94 – 96woj. wileńskie
97 – 99woj. wołyńskie
100 100 – 103 599magistrat Katowice
110 100 – 113 099magistrat Chorzów
120 100 – 121 099magistrat Bielsko
125 100 – 137 099starostwo Katowice
150 100 – 158 099starostwo Świętochłowice
164 100 – 171 599starostwo Tarnowskie Góry
175 100 – 181 099starostwo Lubliniec
185 100 – 203 099starostwo Pszczyna
220 100 – 224 599starostwo Bielsko
230 100 – 236 099starostwo Cieszyn
240 100 – 270 599starostwo Rybnik


Przykładowe zdjęcia tablic rejestracyjnych rowerowych z lat 1936-1937:

Tablica z woj. poznańskiego:


Tablica z woj. warszawskiego:


Tablica z woj. śląskiego, starostwa (powiatu) w Pszczynie:


• 1938-1939

powiększ
Tablica z województwa
warszawskiego

Zastosowanie: rowery, wózki rowerowe poruszane siłą nóg, motocykle i rowery z silnikiem o pojemności poniżej 100 cm³. Tablicę należało umieścić z tyłu za siodełkiem, prostopadle do osi roweru.

Barwy:
tło czarne; obrzeże, litery i cyfry żółte
Wymiary:
105 × 105 mm
Czcionka:
litery i cyfry 35 × 20 mm, grubość 6 mm

Budowa numeru:
Wszystkie województwa oprócz woj. śląskiego: litera, łącznik i 5 cyfr. Dwie pierwsze cyfry stanowiły wyróżnik województwa. Jako litery nie mogły być używane F, G, J, O, Q, V.
Województwo śląskie: 6 cyfr. Przedziały numerowe dzielone pomiędzy powiaty ziemskie (starostwa) i miasta (magistraty).

01 000 – 04 499miasto Warszawa
04 500 – 08 999woj. białostockie
09 000 – 12 999woj. kieleckie
13 000 – 16 999woj. krakowskie
17 000 – 20 999woj. lubelskie
21 000 – 23 999woj. lwowskie
24 000 – 30 999woj. łódzkie
31 000 – 33 999woj. nowogródzkie
34 000 – 35 999woj. poleskie
36 000 – 47 999woj. pomorskie
48 000 – 83 999woj. poznańskie
84 000 – 85 999woj. stanisławowskie
86 000 – 87 999woj. tarnopolskie
88 000 – 93 999woj. warszawskie
94 000 – 96 999woj. wileńskie
97 000 – 99 999woj. wołyńskie
100 100 – 109 099magistrat Katowice
109 100 – 119 099magistrat Chorzów
119 100 – 121 099magistrat Bielsko
121 100 – 146 099starostwo Katowice
146 100 – 152 299starostwo Bielsko
152 300 – 172 299starostwo Świętochłowice
172 300 – 180 799starostwo Cieszyn
180 800 – 230 799starostwo Rybnik
230 800 – 255 799starostwo Pszczyna
255 800 – 266 299starostwo Tarnowskie Góry
266 300 – 273 599starostwo Lubliniec

W okresie od lipca 1938 do września 1939 (do końca II Rzeczypospolitej) obowiązywała zmieniona lista wyróżników:

01 – 05miasto Warszawa
06 – 08woj. białostockie
0912woj. kieleckie
1316woj. krakowskie
1720woj. lubelskie
2123woj. lwowskie
2430woj. łódzkie
3133woj. nowogródzkie
3435woj. poleskie
3647woj. pomorskie
48 – 76woj. poznańskie
77woj. wołyńskie
78woj. białostockie
79 – 80woj. kieleckie
81woj. lubelskie
82woj. pomorskie
83woj. warszawskie
8485woj. stanisławowskie
8687woj. tarnopolskie
8893woj. warszawskie
9496woj. wileńskie
9799woj. wołyńskie

powiększ
Wzór tablicy wojskowej
(kliknij)

Tablice dla rowerów wojskowych: Istniały od 1938 r. Czy były wcześniej – nie wiadomo.

Barwy:
tło czarne; obrzeże, litery i cyfry białe
Budowa numeru:
litera W, cyfra, łącznik, 4 cyfry.
Wymiary i czcionka jak w przypadku tablic cywilnych.

Produkcją tablic wojskowych zajmowała się oddzielna firma.


Przykładowe zdjęcia tablic rejestracyjnych rowerowych z lat 1938-1939:

Tablica z woj. kieleckiego:


Tablica z woj. poznańskiego:


Tablica z woj. warszawskiego:


Tablica z woj. śląskiego, ze starostwa (powiatu) Pszczyna:


Tablica dla rowerów wojskowych:



• 1939-1945

Na początek rys historyczny. 1 września 1939 r. rozpoczęła się II wojna światowa. Po 35 dniach kampanii wrześniowej Polska przestała istnieć. Tereny II RP rozparcelowano głównie pomiędzy zaborców – Niemcy i ZSRR – ale nie tylko.

  1. Tereny przyłączone do Niemiec: bezpośrednio do Niemiec włączono województwa śląskie, pomorskie, poznańskie oraz zachodnie fragmenty woj. kieleckiego (tj. Zagłębie Dąbrowskie i okolice), zachodnie fragmenty woj. krakowskiego, część woj. łódzkiego z Łodzią, północno-zachodnią część woj. warszawskiego oraz Suwałki z woj. białostockiego. Po ataku Niemiec na ZSRR do III Rzeszy przyłączono także dawne woj. białostockie.
    Na terenie III Rzeszy nie wydawano tablic rowerowych. Rowery musiały jedynie być zarejestrowane i wyposażone w „dowód rejestracyjny roweru” – jak byśmy to dzisiaj określili.
  2. Generalne Gubernatorstwo: Z terenów województw lubelskiego, warszawskiego (bez północno-zachodniej części), kieleckiego (bez zachodnich fragmentów), krakowskiego (bez zachodnich fragmentów), wschodniej części łódzkiego, zachodniej części lwowskiego z Rzeszowem, Tarnobrzegiem, lewobrzeżnym Przemyślem utworzono Generalne Gubernatorstwo – twór administracyjny będący pod okupacją Niemiec, gdzie zachowano namiastki polskich przepisów i instytucji. Teren GG podzielono na cztery dystrykty (warszawski, krakowski, lubelski i radomski). Po ataku Niemiec na ZSRR w sierpniu 1941 r. utworzono dystrykt galicyjski z siedzibą we Lwowie.
    Na terenie GG od 1.09.1940 r. wszystkie rowery (także wózki rowerowe oraz riksze) musiały być wyposażone w nowe tabliczki. Niestety, nie udało się do tej pory dotrzeć do dokumentów, ale na podstawie zachowanych tabliczek można określić, jakie były reguły ich wydawania:
    powiększ
    Tablica aluminiowa
    z powiatu ???
    • Lata 1940-41: tablice w kształcie przypominającym szkolną tarczę; tło czarne, znaki srebrne. Tabliczki te były aluminiowe, odlewane. Czasem zdarzały się tabliczki kwadratowe ze ściętymi rogami, ale z takim samym układem znaków. Numer składał się z wyróżnika literowego, pięciu cyfr (na górze litery, kropka i dwie cyfry, a na dole trzy cyfry), a pod cyframi był mały napis „1940-1” lub tylko „1941”. Rowery zarejestrowane w miastach będących siedzibami dystryktów miały jedną literę, a zarejestrowane w powiatach – 2 lub 3 litery, gdzie pierwsza oznaczała dystrykt, a po przełamaniu druga lub druga i trzecia – powiat.
      Kdystrykt krakowski
      Ldystrykt lubelski
      Rdystrykt radomski
      Sprawdopodobnie dystrykt galicyjski
      Wdystrykt warszawski
    • powiększ
      Tablica żeliwna
      z Warszawy
    • Rok 1942: tablice trójkątne, tło czarne, znaki srebrne. Tabliczki te były żeliwne, odlewane. Układ znaków i oznaczenie dystryktów i powiatów taki sam, jak na tablicach okresu 1940-41 – na górze litery, pod nimi dwie cyfry, a jeszcze niżej trzy cyfry. Rok wydania (1942) był zapisany na górze, koło liter oznaczających miejsce rejestracji („19” po lewej stronie, „42” po prawej stronie).
    • Lata 1943-44: Rozporządzenie Generalnego Gubernatora o dopuszczeniu pojazdów do ruchu drogowego z dnia 13.10.1942 r. uchylało z dniem 1.01.1943 r. Rozporządzenie o ruchu rowerów na drogach publicznych z 1937 r. 1.01.1943 r. odstąpiono od wydawania tablic rowerowych, jednakże nadal do 31.12.1943 r. rowery należało rejestrować i wydawano na ten fakt urzędowe poświadczenie taki „dowód rejestracyjny roweru”. (Dziennik Rozporządzeń dla GG Nr 85, rok 1942, str. 577).
    Znane są również tablice rowerowe z 1942 r. (m. Częstochowa) z nazwą miasta numerem i rokiem wydania – kształt prostokątno-owalny. Również znane są podobne tablice z 1943 r. (pow. radomszczański), ale o nieco innym kształcie (owalny itp.), o których nie wiadomo, czy pochodzą z rowerów, czy z furmanek. Ponadto znane są tablice prostokątne z lat 1940-41 z żółtym tłem i czarnymi znakami. Na górze tłoczona nazwa powiatu (Tomaszów), pod nim malowane trzy cyfry lub litera, łącznik i dwie cyfry (np. S-94), a na dole tłoczone lata 1940-41. Również nie udało się ustalić znaczenia i zastosowania tych tablic – czy są to też tablice rowerowe, czy z innych pojazdów (np. furmanek czy dorożek).
    Ponadto na terenie Generalnego Gubernatorstwa rowery niemieckich sił zbrojnych, policyjnych, urzędów i instytucji nie podlegały rejestracji i, co za tym idzie, nie posiadały tablic rejestracyjnych.
  3. Tereny przyłączone do ZSRR: Do ZSRR przyłączono tereny województw stanisławowskiego, tarnopolskiego, wołyńskiego, poleskiego, nowogródzkiego, wileńskiego (bez Wilna) i okolic, białostockiego (bez Suwałk), wschodnią część woj. lwowskiego ze Lwowem i prawobrzeżnym Przemyślem. W sierpniu 1940 do ZSRR włączono także Wileńszczyznę jako część Litewskiej SRR. Po ataku Niemiec na ZSRR wschodnią części woj. lwowskiego oraz woj. stanisławowskie i tarnopolskie włączono do GG jako dystrykt galicyjski, a województwa wołyńskie i poleskie stały się częścią Komisariatu Rzeszy Ukraina, a województwa wileńskie, nowogródzkie i poleskie stały się częścią Komisariatu Rzeszy Wschód.
    Na jednej z rosyjskojęzycznych stron na temat tablic rejestracyjnych można się dowiedzieć, że w ZSRR w tamtych latach istniały jakieś tablice rowerowe. Niestety, nie posiadam bliższych danych na ich temat.
  4. Tereny przyłączone do Litwy: Do Litwy przyłączono Wilno i okolice. W sierpniu 1940 Wilno, jak i cała Litwa, zostało włączone do ZSRR jako Litewska SRR.
    Nie posiadam żadnych danych na temat występowania tablic rowerowych na tych terenach.
  5. Tereny przyłączone do Słowacji: Do Słowacji przyłączono skrawki Podhala, Spiszu i Orawy.
    Nie posiadam żadnych danych na temat występowania tablic rowerowych na tych terenach.

    Przykładowe zdjęcia tablic rejestracyjnych rowerowych z lat 1939-1945:

    Tablice z terenów Generalnego Gubernatorstwa, lata 1940-1941, dystrykt warszawski:


    Tablica z terenów Generalnego Gubernatorstwa, lata 1940-1941, dystrykt Galicja (?):


    Tablica z terenów Generalnego Gubernatorstwa, rok 1942, dystrykt warszawski:


    Tablica z terenów Generalnego Gubernatorstwa, rok 1942, dystrykt radomski:


    Tablica z terenów Generalnego Gubernatorstwa, rok 1942, dystrykt radomski, miasto Częstochowa:


    Tablice z terenów Generalnego Gubernatorstwa, lata 1942-1943, dystrykt radomski, powiat radomszczański, powiat tomaszowski - być może były to tablice dla wozów konnych (furmanek):


• 1945-1946

Po wyzwoleniu Polski i zakończeniu II wojny światowej unieważniono niemieckie zarządzenia w sprawie tablic rowerowych i wrócono do polskich przedwojennych przepisów, czyli do rozporządzenia o ruchu rowerów z 1937 roku.

W latach 1945-1946 ustalenie numeracji oraz wzorów, kształtu i kolorystyki tablic należało do władz powiatowych i miejskich (gminnych). Najczęściej na tablicach z tego okresu znajdowały się rok wydania, nazwa powiatu i kolejny numer – podobnie jak przed rokiem 1936. Tablice te były zmieniane co rok. Ich kształty były różne (owalne, kwadratowe itp.). Tym niemniej jednak znane są tablice rowerowe o jednakowym standardzie z lat 1946-1947 z takim samym układem barw i znaków jak z okresu lat 1947-1948.

Przykładowe zdjęcia tablic rejestracyjnych rowerowych z lat 1945-1946:



• 1947-1948

powiększ
Tablica z powiatu
gostyńskiego

Barwy:
tło czarne; obrzeże, litery i cyfry żółte
Wymiary:
115 × 92 mm
Budowa numeru:
na górze nazwa powiatu, pośrodku napis „ROK 1947/48”*,
na dole wytłoczony numer – 4 albo 5 cyfr

*) występowały również tablice z napisem „ROK 1946/47”

Znane są też tablice kwadratowe z żółtym tłem i czarnymi znakam, zawierające na górze nazwę powiatu, w środku numer, a na dole lata wydawania (1945-46 i 1947-48).

Przykład:

Powiat Częstochowa
22 113
ROK 1947/48

Zachowały się też owalne tablice z tłem ciemnogranatowym i białymi znakami. Na górze tłoczony napis „woj. wrocławskie”, na dole, także tłoczony, okres rejestracyjny „1947-48” a po środku malowane od szablonu 5 lub 6 cyfr. Takie tablice znane są tylko z województwa wrocławskiego. Również znane są z tego okresu tablice różnych kształtów, zawierające rok wydania, nazwę powiatu i kolejny numer – jak w latach 1920-1936, co świadczy o tym, że jednolite tablice wprowadzono w trakcie 1947 roku.

Przykładowe zdjęcia tablic rejestracyjnych rowerowych z lat 1947-1948:

Tablica z woj. kieleckiego, powiatu częstochowskiego:


Tablice z woj. poznańskiego, powiatu miejskiego Poznań:


Tablice z woj. poznańskiego, z powiatu gostyńskiego:


Tablica z woj. lubelskiego, z miasta Lublina o innych barwach i układzie znaków niż standardowe tablice:


Tablica owalna z woj. wrocławskiego bez określenia powiatu:


Tablica z woj. warszawskiego, powiatu grójeckiego o innym kształcie i formacie niż standardowe tablice:


• 1949-1950

powiększ
Tablica z województwa
krakowskiego

powiększ
Tablica aluminiowa
z woj. łódzkiego –
oryginał?

Tablice z okresu 1947-1948 były ważne do 30 września 1949 r. Potem trzeba było je wymienić na tablice z okresu 1949-1950.

Zastosowanie: rowery, wózki rowerowe poruszane siłą nóg, motocykle i rowery z silnikiem o pojemności poniżej 100 cm³. Tablicę należało umieścić z tyłu za siodełkiem, prostopadle do osi roweru.

Barwy:
tło czarne; obrzeże, litery i cyfry białe
Wymiary:
88 × 78 mm
Czcionka:
litery i cyfry 24 × 15 mm, grubość 4 mm

Budowa numeru:
litera, łącznik i 5 cyfr. Dwie pierwsze cyfry stanowiły wyróżnik województwa.
Nie mogły być używane litery J, O, Q, V, za to dozwolona była litera Ł.
W czerwcu 1950 r. zezwolono na używanie liter J i O, ale z oddzielną numeracją.

Przedziały cyfrowe dla poszczególnych województw w każdej serii, z wyjątkiem serii z literami J i O:

00 001 – 01 499woj. białostockie
01 500 – 06 999woj. gdańskie
07 000 – 11 499woj. kieleckie
11 500 – 18 999woj. krakowskie
19 000 – 21 999woj. lubelskie
22 000 – 22 999miasto Łódź
23 000 – 30 999woj. łódzkie
31 000 – 33 999woj. olsztyńskie
34 000 – 41 999woj. pomorskie
42 000 – 59 999woj. poznańskie
60 000 – 62 499woj. rzeszowskie
62 500 – 76 499woj. śląskie
76 500 – 81 499woj. szczecińskie
81 500 – 82 499miasto Warszawa
82 500 – 86 999woj. warszawskie
87 000 – 92 599woj. wrocławskie

Dodatkowe przedziały cyfrowe, wprowadzone w czerwcu 1950 r.:

92 600 – 95 499woj. wrocławskie
95 500 – 99 500woj. poznańskie
99 501 – 99 855woj. pomorskie
99 856 – 99 999woj. warszawskie

W czerwcu 1950 r. wprowadzono również przedziały dla tablic z nowych serii J i O:

J-00 001 – J-32 250woj. białostockie
J-32 251 – J-43 250woj. gdańskie
J-43 251 – J-63 250woj. wrocławskie
J-63 251 – J-83 250woj. rzeszowskie
O-00 001 – O-60 000woj. śląskie
O-60 001 – O-99 999woj. pomorskie


Przykładowe zdjęcia tablic rejestracyjnych rowerowych z lat 1949-1950:

Tablica z woj. lubelskiego:


Tablica z woj. łódzkiego:


• 1951

powiększ
Tablica z województwa
krakowskiego

powiększ
Widoczna cecha
producenta – „W”

Tablice z okresu 1949-50 mogły być wydawane jeszcze w 1951 r. aż do wyczerpania zapasów. Po wyczerpaniu zapasów można było wydawać tablice z okresu 1951.

Zastosowanie: rowery, wózki rowerowe poruszane siłą nóg, motocykle i rowery z silnikiem o pojemności poniżej 100 cm³. Tablicę należało umieścić z tyłu za siodełkiem, prostopadle do osi roweru.

Barwy, wymiary i czcionka:
jak na tablicach 1949

Budowa numeru:
2 litery i 3 cyfry. Pierwsza litera stanowiła wyróżnik województwa.
Jako druga nie mogły być używane litery B, D, I, J, O, Q, V – z wyjątkiem województw katowickiego i wrocławskiego, gdzie można było używać litery B.

Awoj. białostockie
Cwoj. bydgoskie
Ewoj. gdańskie
Fwoj. katowickie
Gwoj. kieleckie
Hwoj. koszalińskie
Kwoj. krakowskie
Lwoj. lubelskie
Mwoj. łódzkie
Nmiasto Łódź
Pwoj. olsztyńskie
Rwoj. opolskie
Swoj. rzeszowskie
Twoj. poznańskie
Uwoj. szczecińskie
Wwoj. wrocławskie
Xwoj. zielonogórskie
Ymiasto Warszawa
Zwoj. warszawskie


Przykładowe zdjęcia tablic rejestracyjnych rowerowych z roku 1951:

Tablica z woj. białostockiego:


Tablica z woj. zielonogórskiego:


• 1952-1953

powiększ
Tablica z województwa
lubelskiego(?)

powiększ
Widoczna cecha
producenta – „Tytan”

Tutaj wiem bardzo niewiele, ponieważ nie dotarłem do odpowiednich aktów prawnych i dokumentów. Z tego okresu pochodzą trójrzędowe tablice trójkątne.

Barwy:
tło czarne; obrzeże, litery i cyfry żółte
Wymiary:
92 × 98 mm
Czcionka:
jak na tablicach 1949

Budowa numeru: Jedna litera, 2 cyfry, 3 cyfry. Najprawdopodobniej dwie pierwsze cyfry oznaczały województwo. Niestety, nic nie wiadomo o podziale.

Tablice 1952 są spotykane w kolekcjach i na aukcjach Allegro. Na forum w dziale „ogólne", wątek „tablice rowerowe do 1954 r.” prowadzona jest szersza dyskusja na ten temat. Stworzona została mapa Polski uwzględniająca miejsce spotkania tych tablic, co może być jakimś punktem zaczepienia dla ustalenia przedziałów numeracyjnych.

Nie udało mi się dotrzeć do żadnych dokumentów na ten temat (pisałem nawet do Ministerstwa Infrastruktury; niestety, jego pracownicy nie posiadają żadnych dokumentów z tego okresu dot. tablic rowerowych), stąd – jeśli chodzi o tablice rowerowe trójkątne – są to tylko domysły, ale coraz bardziej uprawdopodobnione.

Dzięki wyteżonej analizie miejsca znalezienia tablic, nielicznych zachowanych dowodów rejestracyjnych rowerów z tego okresu i analizie sposobu, materiałów z którego były wykonane te tablice pokusilismy się o opracowanie listy wyróżników województw (na razie niepełnej) - podziękowania dla wortalowicza arklasa:

00001-01999 - białostockie
05000–09499 - gdańskie
09500–11999 - kieleckie
12000–16999 - krakowskie
21000-21999 - łódzkie
26000-26999 - lubelskie (?)
27000–28999 - bydgoskie (dawniej pomorskie)
33000–34999 - olsztyńskie
34000–49999 - poznańskie
52000–53999 - rzeszowskie
54000-66999 - katowickie (dawniej śląsko-dąbrowskie)
74000–82999 - warszawskie i M. Warszawa (w tym 75000–80999 dla województwa warszawskiego i 81000–82999 dla m. Warszawy ?)
83000-83999 - opolskie (?)
89000-89999 - kieleckie
90000-90999 - rzeszowskie
96000-96999 - białostockie
98000-98999 - bydgoskie
99000-99999 - wrocławskie

Przykładowe zdjęcia tablic rejestracyjnych rowerowych z lat 1952-1953:

Tablica z woj. gdańskiego (?):


Tablica z nieznanego województwa:


Tablica z woj. katowickiego (?):



• Wycofanie tablic rowerowych

Tablice rowerowe zaprzestano wydawać w styczniu 1954 r. Jednocześnie obniżono granicę pojemności silnika do 50 cm³, powyżej której rower z silnikiem był już motocyklem. Obowiązek rejestracji rowerów istniał nadal do 1964 r. Wydawano wtedy jedynie kartę rowerową (taki dowód rejestracyjny roweru).

W 1959 r. wprowadzono tablice dla motorowerów, wózków motorowerowych, wózków inwalidzkich z silnikiem i rowerów wielośladowych. Opis tych tablic stanowi już uzupełnienie do opisu tablic z 1956 r. Są to dobrze nam znane tablice białe z czarnymi znakami – 2 litery + 4 cyfry, a potem 3 litery + 3 cyfry.

Przez cały okres wydawania tablic rowerowych rowery rejestrowano w Urzędach Gmin.

• Tablice dorożek konnych

Ustalenie numeracji oraz wzorów, kształtu i kolorystyki tablic należało do władz powiatowych i miejskich (gminnych). Najczęściej na tablicach z tego okresu znajdowały się rok wydania, nazwa powiatu i kolejny numer – podobnie jak na tablicach rejestracyjnych dla rowerów przed rokiem 1936. Tablice te były zmieniane co rok. Ich kształty były różne (owalne, kwadratowe itp.). Przed wojną, w czasie wojny i po wojnie, do ok. lat 50., obowiązkiem posiadania tablic rejestracyjnych były objęte również dorożki. Dorożki osobowe, które były jeszcze spotykane w latach 60., a nawet na początku 70., miały albo tabliczki z numerem, albo w latach 60-tych w niektórych miastach dorożki miały tylko numery boczne, tak jak dzisiejsze taksówki lub tylko namalowany na tyle duży biały numer (na przykład w Końskich).

• Tablice wozów konnych (furmanek)

Pierwsze regulacje w tej dziedzinie są zawarte w rozporządzeniu Ministra Robót Publicznych i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 1924 r. (Dz.U. 1924 nr 61 poz. 611). Paragraf 22 tego rozporządzenia stanowi:

Wszystkie pojazdy [chodzi tu o wozy konne; paragrafy 18-23 tego rozporządzenia dotyczą furmanek – moja uwaga] znajdujące się na drogach publicznych poza obrębem miejsca zamieszkania właściciela (wsi, osady, miasta itd.) z wyjątkiem osobowych pojazdów nie służących do celów zarobkowych – winny mieć napisy, względnie być zaopatrzone w tablicę o wymiarach nie mniej niż 25 × 15 cm umieszczoną z lewej strony pojazdu, a zawierającą jasno i czytelnie wypisane w języku polskim imię, nazwisko i miejsce zamieszkania właściciela lub też nazwę firmy, fabryki, majątku itp. Przepis powyższy nie ma zastosowania do pojazdów rządowych, których sposób oznaczania będzie ustanowiony w porozumieniu z Ministerstwem Robót Publicznych i Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, przez władze rozporządzające temi pojazdami.

Rozporządzenie to obowiązywało aż do 1962 r., kiedy zostało uchylone przez § 242 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 1.10.1962 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz.U. 1962 nr 61 poz. 295). Ale w tym rozporządzeniu zawarty był § 65, który praktycznie powielał poprzednie regulacje:

  1. Każdy pojazd zaprzęgowy znajdujący się na drodze poza obrębem miejsca zamieszkania właściciela (wsi, osady, miasta itd.), jak również w obrębie miejsca zamieszkania właściciela, jeżeli jest to miasto stanowiące powiat miejski lub wyłączone z województwa (chodzi tu o np. Kraków, Poznań, Wrocław – moja uwaga), powinien być zaopatrzony w tablice o wymiarach nie mniej niż 25 × 15 cm umieszczaną z prawej strony pojazdu i zawierającą czytelnie wypisane w języku polskim imię, nazwisko i miejsce zamieszkania właściciela lub nazwę gospodarstwa rolnego, zakładu przemysłowego, instytucji itp., do których pojazd należy. Jeżeli jeden właściciel posiada kilka pojazdów zaprzęgowych, na tablicy należy umieścić dodatkowo numer kolejny pojazdu.
  2. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej może rozciągnąć przepisy ust. 1 na wszystkie lub niektóre rodzaje pojazdów zaprzęgowych poruszające się w granicach innych miast niż określone w ust. 1, położonych na obszarze województwa.
  3. Przepis ust. 1 nie dotyczy pojazdów używanych przy pracach rolnych i leśnych na drogach gruntowych.

Powyższe rozporządzenie zostało uchylone przez podobne rozporządzenie z 1968 r. (Dz.U. 1968 nr 27 poz. 183). W tym rozporządzeniu znajduje się § 66, stanowiący praktycznie tak samo, jak w rozporządzeniu z 1962 r.:

  1. Każdy pojazd zaprzęgowy znajdujący się na drodze poza obrębem miejsca zamieszkania właściciela (wsi, osady, miasta itd.), jak również w obrębie miejsca zamieszkania właściciela, jeżeli jest to miasto stanowiące powiat miejski lub wyłączone z województwa (chodzi tu o np. Kraków, Poznań, Wrocław – moja uwaga), powinien być zaopatrzony w tablice o wymiarach nie mniej niż 25 × 15 cm umieszczaną z prawej strony pojazdu i zawierającą czytelnie wypisane w języku polskim imię, nazwisko i miejsce zamieszkania właściciela lub nazwę gospodarstwa rolnego, zakładu przemysłowego, instytucji itp., do których pojazd należy. Jeżeli jeden właściciel posiada kilka pojazdów zaprzęgowych, na tablicy należy umieścić dodatkowo numer kolejny pojazdu.
  2. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej może rozciągnąć przepisy ust. 1 na wszystkie lub niektóre rodzaje pojazdów zaprzęgowych poruszające się w granicach innych miast niż określone w ust. 1, położonych na obszarze województwa.
  3. Przepis ust. 1 nie dotyczy pojazdów używanych przy pracach rolnych i leśnych na drogach gruntowych nie utwardzonych.

Po wejściu w życie ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1983 r. obowiązek ten znalazł się w stosownym rozporządzeniu Ministra Komunikacji z 8.12.1983 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. Rok 1983, Nr 70, poz, 317). W porównaniu do poprzednich regulacji obowiązek wyposażenia pojazdu zaprzęgowego w tablicę z imieniem i nazwiskiem (nazwą) właściciela i jego adresem (siedzibą) o wymiarach nie mniejszych niż 25 x 15 cm obejmuje wszystkie pojazdy zaprzęgowe poruszające się po drogach publicznych. Istnieje on do dziś. Obecnie jest on uregulowany w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz. U. z 22.08.2013 r. poz. 951). Dzisiaj bardzo rzadko spotyka się furmanki w ruchu.

Ponadto w latach 1953-1961 na podstawie § 18 pkt 1 Rozporządzenia z 24.06.1953 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania organów administracji państwowej przy dostarczaniu środków transportowych dla potrzeb obrony państwa (Dz.U. 1951 nr 34) wozy konne (furmanki) oprócz obowiązku posiadania opisanych wyżej tablic musiały być rejestrowane we właściwym Prezydium Gminnej (Miejskiej, Dzielnicowej) Rady Narodowej w ciągu 14 dni od daty wejścia ich w posiadanie. Obowiązkowi powyższej rejestracji podlegały również sanie. Organ ten wydawał właścicielowi zaświadczenie o rejestracji wozu (sań), które woźnica powinien posiadać przy prowadzeniu wozu poza miejscowością, w której wóz ma stałe miejsce postoju. Rozporządzenie to zostało uchylone Ustawą o powszechnym obowiązku obrony z 1961 r., która nie przewidywała już obowiązku rejestracji wozów (sań) konnych.

Tabliczki na furmanki (zwłaszcza przedwojenne) z numerem, rokiem i nazwą miasta – te tabliczki wydawano dla wozów, które miały koncesję na przewóz ludzi lub towarów. Rok (lub 2 lata) na tabliczce oznaczał, że jej właściciel otrzymał koncesję na przewozy na dany rok (lata). Ponieważ, jak wiemy, każde miasto miały inne tabliczki, to wiadomo, że ich wygląd regulowały przepisy miejscowe, ale może coś o nich wspominają przepisy o wydawaniu koncesji na przewozy itp. (na przykład obowiązku stosowania takich tabliczek). Po wojnie też spotykane były tabliczki dla furmanek (znana jest tabliczka z napisem „GMINA ŻWIRÓW, POW. BYSTRZYCA, Nr 40”). W niektórych powiatach dla tych furmanek, których właściciele mieli wydane koncesje na przewóz towarów (np. węgla, mebli itp.) wydawano do zamontowania na furmance tabliczki zawierające nr koncesji, nazwę powiatu lub gminy itp.). Dorożki osobowe, które były jeszcze spotykane w latach 60., a nawet na początku 70., miały albo tabliczki z numerem, albo namalowany na tyle duży biały numer (na przykład w Końskich).

Co do lat II wojny światowej – Niemcy w GG wprowadzili jakieś tablice dla furmanek. W kolekcji znana jest biała tablica owalna z 6 cyframi. Może to właśnie takie były te wojenne tabliczki dla furmanek? Numer na tabliczce był tożsamy z nr tzw. karty paszowej. Niestety, więcej informacji w tym temacie nie posiadam. Na polskich terenach włączonych bezpośrednio do III Rzeszy funkcjonowały tablice dla furmanek z nazwą i adresem właściciela w języku niemieckim, a furmanki należące do Polaków miały dodatkowo dużą, czerwoną literę P. O ewentualnym oznakowaniu furmanek na terenie sowieckiej strefy okupacyjnej ziem polskich nie wiemy nic.

Przykładowe zdjęcie tablicy dla wozu konnego (furmanki), prawdopodobnie wykonującej przewozy zarobkowe sprzed 1939 r.:


Przykładowe zdjęcie tablicy dla wozu konnego (furmanki) sprzed 1939 r.:


Przykładowe zdjęcie tablicy z Generalnego Gubernatorstwa dla wozu konnego (furmanki) z lat 1939-1945:


Przykładowe zdjęcia tablic z Generalnego Gubernatorstwa dla wozów konnych (furmanek) z lat 1939-1945, dystrykt radomski, powiat radomszczański, powiat tomaszowski - być może były to tablice dla rowerów:


Przykładowe zdjęcia tablic dla wozów konnych (furmanek) z terenów Polski włączonych do III Rzeszy:


Przykładowe zdjęcie tablicy dla wozu konnego (furmanki) po 1945 roku:


• Tablice pojazdów wolobieżnych


Natomiast od 1993 r. także pojazdy wolnobieżne muszą mieć umieszczaną na prawym boku tak jak furmanki tablicę o wymiarach nie mniejszych niż 25 x 15 cm z imieniem i nazwiskiem (nazwą) właściciela i jego adresem (siedzibą). Uregulowane jest to także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31.12.2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz. U. z 22.08.2013 r. poz. 951)




TABLICE ROWEROWE - akty prawne:


1. Rozporządzenie Ministra Komunikacji z 22.05.1936 r. o używaniu rowerów na drogach publicznych
Dziennik Ustaw (Dz.U.) rok 1936 nr 42 poz. 312

- pierwsze określenie tablic rowerowych centralnym zarządzeniem


2. Zarządzenie Ministra Komunikacji nr DR 129/63 z 16.07.1936 r. w sprawie kształtu, barwy, i wymiarów tabliczek rowerowych na okres rejestracyjny 1936-1937 oraz systemu ich numeracji
Dz. Urz. Min. Kom. rok 1936 nr 46 poz. 227

- określenie wymiarów, wyglądu i sposobu tworzenia numeru na tablicach rowerowych na okres 1936-37

3. Rozporządzenie Wojewody Śląskiego wydane w porozumieniu ze Śląską Radą Wojewódzką z 24.09.1936 r. o używaniu rowerów na drogach publicznych Województwa Śląskiego
Dziennik Ustaw Śląskich rok 1936 nr 22 poz. 35

- pierwsze określenie tablic rowerowych dla woj. śląskiego

4. Okólnik Nr 15 z dnia 23.10.1936 r. w sprawie wykonania Rozporządzenie Wojewody Śląskiego wydanego w porozumieniu ze Śląską Radą Wojewódzką z 24.09.1936 r. o używaniu rowerów na drogach publicznych Województwa Śląskiego
Gazeta Urzędowa Woj. Śląskiego rok 1936 Nr 3 poz. 20

- określenie wymiarów, wyglądu i sposobu tworzenia numeru na tablicach rowerowych dla woj. śląskiego na okres 1936-37


5. Rozporządzenie Ministra Komunikacji z 15.07.1937 r. o używaniu rowerów na drogach publicznych
Dz.U. rok 1937 nr 58 poz. 458

- zaliczenie do rowerów również motocykli o pojemności silnika mniejszej niż 100 ccm


6. Rozporządzenie Wojewody Śląskiego wydane w porozumieniu ze Śląską Radą Wojewódzką z 24.09.1936 r. o używaniu rowerów na drogach publicznych Województwa Śląskiego
Dziennik Ustaw Śląskich rok 1937 nr 20 poz. 45

- zaliczenie do rowerów również motocykli o pojemności silnika mniejszej niż 100 ccm


7. Zarządzenie Ministra Komunikacji z 15.11.1937 r. w sprawie kształtu, barwy, i wymiarów tabliczek rowerowych na okres rejestracyjny 1938-1939
Dz. Urz. Min. Kom. rok 1937 nr 56 poz. 496

- określenie wymiarów, wyglądu i sposobu tworzenia numeru na tablicach rowerowych na okres 1938-39

8. Zarządzenie Wojewody Śląskiego z 30.12.1937 r. w sprawie ustalenia wzoru tabliczki rowerowejoraz rozdzielnika tabliczek rowerowych na okres rejestracyjny 1938/39
Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego rok 1937 Nr 51 poz. 408

- określenie wymiarów, wyglądu i sposobu tworzenia numeru na tablicach rowerowych na okres 1938-39 dla woj. śląskiego


9. Zarządzenie Ministra Komunikacji z 16.07.1938 r. o zmianie rozporządzenia z 15.11.1937 r. w sprawie kształtu, barwy, i wymiarów tabliczek rowerowych na okres rejestracyjny 1938-1939
Dz. Urz. Min. Kom. rok 1938 nr 56 poz. 475

- korekta wyróżników województw


10. Zarządzenie Ministra Komunikacji z 9.12.1948 r. w sprawie tabliczek rowerowych na okres rejestracyjny 1949-1950
Dziennik Taryf i Zarządzeń Komunikacyjnych (DzTiZK) rok 1948 nr 45 poz. 303

- określenie wymiarów, wyglądu i sposobu tworzenia numeru na tablicach rowerowych na okres 1949-50
- ustalenie terminu ważności tablic serii 1947-1948 na 30 kwietnia 1949 r.


11. Zarządzenie Ministra Komunikacji z 11.05.1949 r. o zmianie zarządzenia w sprawie tabliczek rowerowych na okres rejestracyjny 1949-1950
DzTiZK rok 1949 nr 18 poz. 116

- wydłużenie terminu ważności tablic serii 1947-1948 do 30 września 1949 r.


12. Zarządzenie Ministra Komunikacji z 1.06.1950 r. w sprawie tabliczek rowerowych na okres rejestracyjny 1949-1950
DzTiZK rok 1950 nr 18 poz. 163

- wprowadzenie dodatkowych wyróżników województw w związku z wyczerpywaniem się pojemności systemu


13.Zarządzenie Ministra Komunikacji z 18.12.1950 r. w sprawie tabliczek rowerowych na okres 1951 r.
DzTiZK rok 1950 nr 39 poz. 315

- określenie wymiarów, wyglądu i sposobu tworzenia numeru na tablicach rowerowych na okres 1951 r. po wyczerpaniu się tabliczek rowerowych z okresu 1949-1950
- tabliczki rowerowe z okresu 1949-1950 zachowują ważność


14. Rozporządzenie Ministra Transportu Drogowego i Lotniczego z 15.12.1953 r. w sprawie ruchu rowerów na drogach publicznych
Dz.U. rok 1954 nr 3 poz. 7

- wycofanie tablic rowerowych
- kontynuacja obowiązku rejestracji rowerów


15. Zarządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 12.06.1964 r. w sprawie rejestru kart rowerowych i rejestru rowerów
Monitor Polski (MP) rok 1964 Nr 43 poz. 206

- zaprzestanie rejestracji rowerów jednośladowych bez silnika pomocniczego

logowanie
nick  kod     
 
Ostatnie zmiany w wortalu 2.3.2013 r.
czas na serwerze - 15.9.2014 r. godz. 06:00
© 2002 - 2014 ctb.hu